Książki‎ > ‎Dla dorosłych‎ > ‎Dla dzieci‎ > ‎Proza dla dzieci‎ > ‎

Władysław Krapiwin "Cień karaweli" i "Po kolana w trawie" 1968 i 1970

opublikowane: 10 gru 2012, 12:33 przez c.gontkiewicz@gmail.com   [ zaktualizowane 19 lut 2013, 12:19 ]

     "Cień karawieli" to dwuczęściowa powieść cenionego rosyjskiego pisarza dla dzieci Władysława Krapiwina. Jest to nostalgiczna historia o dzieciństwie w trudnych czasach. Jej głównym bohaterem jest sześcioletni Władik. Mieszka on w smutnej, szarej i biednej Rosji roku 1944. "Cień karaweli" należy do cyklu dokumentalnego - książka jest ściśle oparta na przeżyciach młodziutkiego Krapiwina. 
     Z trudem klasyfikuje się ona jako książka dla dzieci. Jest to w gruncie rzeczy rodzaj literatury pamiętnikarskiej. Autor z zadziwiającą dokładnością odtwarza najdrobniejsze poruszenia serca dziecka, język jakim się porozumiewało i jego sposób myślenia. Delikatnie prowadzi swoją historię jako dorosły narrator, ale w pełni rozumiejący zaczarowany dziecięcy świat. Pod wieloma względami książka ta przypomina "Przygody Tomka Sawyera" Twaina, jest tylko nieco smutniejsza i bohater zdecydowanie młodszy. W przeciwieństwie do Tomka Sawyera nadaje się raczej dla dojrzalszych i bardziej wyrobionych czytelników.
     Końcówka drugiej wojny światowej. Ojcowie walczą, matki z trudem żywią swoje dzieci korzystając z ubogich przydziałów chleba. Największym przysmakiem są pieczone na żelaznej kracie od pieca "frytki", do klejenia służy rozgnieciony ugotowany kartofel lub mąka, a telewizor to tajemniczy nowy wynalazek Amerykanów, o którym krążą legendy. Niespełna siedmioletni Władik wychowuje się ze starszą siostrą i matką. W wyniku pewnej nieprzyjemnej przygody zaprzyjaźnia się z jedenastoletnim Pawlikiem. Razem odkrywają urok powieści awanturniczych. Czytają wspólnie "Wyspę skarbów" Stevensona i wiele innych, wcale nie tak łatwo dostępnych tak jak dzisiaj, książek. Niestety dziecięce przyjaźnie nie trwają wiecznie.
     "Po kolana w trawie" jest kontynuacją przygód Władki. Jego siostra wyprowadziła się już z domu, więc mieszka sam z matką. Ojciec nie wrócił z wojny. Chłopiec rzadko siedzi w domu - woli raczej całymi popołudniami bawić się na dworze. Wciąż jest w wieku, w którym "trawa sięga mu po kolana". Musi pokonać swoje dziecięce strachy i zawalczyć o szacunek w grupie rówieśników. Struktura drugiej części jest bardziej luźna, wydaje się jakby był to zbiór różnych scenek i opowieści z przeciągu kilku lat.
     

Wiek bohaterów: Władik (Władka) w pierwszej części 6/7 lat, w drugiej od ok. 9 do 11
                                    Pawlik 11 lat (tylko pierwsza część)

W. Krapiwin Cień karaweli, Po kolana w trawie tł. Hanna Ożogowska, Nasza księgarnia, Warszawa, 1974

oryginalny tytuł:

След Каравеллы (Następna karawela) później jako Тень Каравеллы (Cień karawieli) / Tień karawiełły
По колено в траве (Po kolana w trawie) / Po koleno w trawie

Twórczość Krapiwina (wydana w Polsce) uporządkowana chronologicznie wg czasu powstawania:
1960 - 1964 - zbiór opowiadań "Zielona planeta"
1964 - 1966 - dwuczęściowa powieść "Skąd wieje wiatr" i "Ludzie z fregaty Afryka"
1968 - 1970 - dwuczęściowa powieść z cyklu autobiograficznego "Cień karaweli" i "Po kolana w trawie"
1972 - 1974 - trzyczęściowa powieść "Chłopiec ze szpadą"